Choreograf, reżyser, ale przede wszystkim założyciel Wrocławskiego Teatru Pantominy. Uważany za jednego z najwybitniejszych twórców i reformatorów teatru. Z okazji 100. urodzin Henryka Tomaszewskiego, Wrocławski Teatr Pantominy przygotował obchody tej rocznicy.

W ramach świętowania 100. urodzin Henryka Tomaszewskiego przygotowano wystawę z wizerunkiem oraz wypowiedziami reżysera, dostępną do obejrzenia od 15 listopada przy ulicy Świdnickiej. Tam też 20 listopada o godz. 15:00 odbędzie się sadzenie 100 drzew z okazji stulecia, zgodnie z myślą Tomaszewskiego: „Roślina, którą zasadziłem zacznie rosnąć inaczej, ale z całą pewnością będzie żyła”. Zaplanowano także tort urodzinowy.

To jednak nie koniec obchodów 100. rocznicy urodzin. Z tej okazji przygotowano specjalne kartki pocztowe, które kupić będzie można w Urzędach Pocztowych na terenie całego kraju, a we Wrocławiu dodatkowo w sprzedaży będzie okolicznościowy datownik (dostępny UP Wrocław 1, ul. Krasińskiego 1).

100. urodziny Henryka Tomaszewskiego

Obchody zamknie spektakl Where do we go from here w reżyserii Eweliny Marciniak. Będzie to główne wydarzenie związane z rocznicą urodzin Tomaszewskiego. Na Dużej Scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu zobaczyć będzie można prawie cały zespół aktorski pantomimy oraz, gościnnie, Małgorzatę Witkowską (Teatr Polski w Bydgoszczy). Premierę zaplanowano na 29 listopada. Później spektakle planowane są: 30 listopada, 6-8 grudnia.

where do we go from here

 


Najwybitniejszy twórca polskiej pantomimy, Henryk Tomaszewski urodził się 20 listopada 1919 roku w Poznaniu. Przygodę z teatrem rozpoczął w wieku 27 lat, kiedy współpracował z Polskim Teatrem Akademickim, gdzie przygotowywał scenki pantomimiczne i oprawy choreograficzne. Wybitnemu twórcy obce nie były także taniec i opera. W 1946r. rozpoczął naukę i tańczył w Baletach Polskich Feliksa Parnella, a już 2 lata później trafił na scenę Opery Wrocławskiej, gdzie sam wykreował i zatańczył 11 ról.

Szczególnie docenione zostały jego kreacje („Paw i dziewczyna”), Li Szan Fu („Czerwony mak”), Diabła („Pan Twardowski”), ze względu na nowatorskie środki artystyczne i dramatyczny rys postaci. W maju 1955r. na Międzynarodowym Festiwalu Młodzieży i Studentów w Warszawie wręczono mu srebrny medal za etiudę mimiczną „Wirtuoz”. Jego osiągnięcie w znacznej mierze przyczyniło się do powstania w 1956r. Studia, a w 1959r. Wrocławskiego Teatru Pantomimy. 4 listopada 1956r. odbyła się premiera I Programu.

Henryk Tomaszewski stał się wybitnym twórcą zespołowego teatru pantomimy, który do tej pory był niespotykanym zjawiskiem. W jego spektaklach szczególną rolę odgrywały muzyka i oprawa plastyczna przedstawienia. Inspirację do tworzenia czerpał, zagłębiając się w szerokie obszary literatury, mitów i kultury. Stworzył również własną wizję artystyczną, którą nazwał „teatrem kulistym”, gdzie w centrum postawił człowieka i jego twórcze możliwości ruchu. Do 1962r. aktywnie występował na scenie i przygotował aż XXIV Programy.

Jego najbardziej wybitne role to m.in. interpretacje Akakiusza w „Płaszczu”, tytułowego Woyzecka, czy Figurki Śmierci ze „Strzelnicy”. Oprócz tego tworzył także choreografię w spektaklach dramatycznych i operowych, a od 1967r. pracował jako reżyser teatralny (m.in.: Teatr Polski w Poznaniu, Teatr Stary w Krakowie, Teatr Narodowy w Warszawie, Opera Śląska w Bytomiu, Teatr im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie), a także poza granicami kraju, m. in. w Szwecji, Norwegii, RFN. Swoje inscenizacje z WTP przenosił również do teatrów w Kopenhadze, Amsterdamie i Oslo.

Był pierwszą osobą w Polsce, która rozpoczęła profesjonalne kształcenie mimów i umożliwiła uzyskanie statusu profesjonalnego aktora – mima w Studium przy WTP. Tomaszewski posiadał niezwykły dar poszukiwania w gestach i ruchach źródeł słowa, co nadawało jego przedstawieniom oryginalnej wartości i pozwalało wydobywać z aktorów nieoczekiwane możliwości. Jako reżyser charakteryzował się bardzo indywidualnym podejściem do każdego aktora.

– Uważam, że każdy aktor jest trochę inny, ale istnieje także pewna ogólna zasada. Przedstawienie pantomimiczne to nie tylko opowiadanie anegdoty i przekaz myśli, to też widowisko, czysto plastyczne i wizualne, ważna jest więc jego kompozycja. Nie może ona składać się z pomieszanych stylów i w związku z tym jakaś jedna, zasadnicza linia jest obowiązująca. Natomiast potem w ramach tej obowiązującej linii każdy z osobna, każdy aktor indywidualnie reprezentuje siebie, zatem każdy z osobna może grać inaczej, ale w ramach obowiązującej struktury – mówił.

Zajmował się także kolekcjonerstwem, co dało mu możliwość utworzenia Miejskiego Muzeum Zabawek w Karpaczu, które zostało otwarte w 1994 r. i gromadziło kolekcję zabawek pochodzących z czasów od XVII do XX w. Tomaszewski zmarł 23 września 2001 roku w Kowarach i został pochowany na zabytkowym cmentarzu przy świątyni Wang w Karpaczu.


Autor: Dominika Śmigielska
Współpraca: Oliwia Stasiak
Zdjęcia: mat. prasowe