Święto Pracy – 1 Maja jest wydarzeniem szczególnym dla pracowników z całego świata. Tego dnia, jak co roku, upamiętnia się dokonania i zasługi ogólnoświatowej klasy robotniczej. Czymże byłoby jednak świętowanie bez okolicznościowej muzyki? Oto zestawienie najsłynniejszych kompozycji poświęconych tej wyjątkowej okazji.

Międzynarodowe Święto Pracy (International Workers Day), zwane też Międzynarodowym Dniem Solidarności Ludzi Pracy zostało ustanowione w 1889 roku w Paryżu w trakcie kongresu Drugiej Międzynarodówki. Miało ono upamiętniać masakrę robotników, do której doszło w 1886 roku w Chicago podczas demonstracji przeciwko niskim płacom i niegodziwym warunkom pracy.

W Polsce pierwsze obchody Święta Pracy miały miejsce w 1890 roku. Organizowane były m.in. przez działaczy II Proletariatu ku wielkiemu niezadowoleniu władz państw zaborczych. Późniejsze obchody również były obmyślane głównie przez partie i organizacje socjalistyczne. Po II Wojnie Światowej święto obchodzono bardzo hucznie poprzez organizowanie różnego rodzaju pochodów, wieców i spotkań, podczas których eksponowano hasła o treści politycznej i ideologicznej. Uczestnictwo w pochodach było nierzadko wymuszane przez szkoły, czy zakłady pracy. 1 Maja w naszym kraju traktowany jest jako święto państwowe już od 1950 roku.

elementarz 1 maja

Nasza piosenka

Jedną z piosenek dedykowanych specjalnie obchodom Święta Pracy jest utwór Nasza piosenka, do którego słowa stworzył Jerzy Ficowski – polski poeta, eseista, prozaik oraz autor tekstów piosenek.

„Przyśpieszmy kroku, chłopcy i dziewczęta, i niech piosenka obiega świat.
W pochodzie ptak ją nuci, szumią drzewa i z nami śpiewa słoneczny wiatr!
Brzmi zgodny śpiew pokoju budowniczych tak wielu, że nas z marszu nie policzysz!
Idziemy, niech pogodę śpiew kołysze, my towarzysze zwycięskich lat!”

Jerzy Ficowski ­– Nasza piosenka (fragment)

Na Dzień 1 Maja

Na Dzień 1 Maja to polska socjalistyczna pieśń pierwszomajowa, napisana na melodię Warszawianki 1905 w roku 1889. Została oficjalnie zatwierdzona jako hymn Międzynarodowego Dnia Solidarności Ludzi Pracy w dniu jego uchwalenia. Autorem tekstu pieśni jest były członek Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat znany pod pseudonimem Zmogus.

„Dziś twoje święto, ludu roboczy,
Dziś spracowane niech spoczną dłonie,
Niech w lepszą przyszłość wybiegną oczy
I żywym ogniem niech krew zapłonie.
Dzisiaj na obu świata półkulach
Motory maszyn niech sobie drzemią,
Niech pusto będzie w fabrycznych ulach
I tam w kopalniach – pod matką-ziemią.
Wiosna, jak piękne dziecię, się śmieje,
Falami blasków i zieloności
I w każdym sercu budzi nadzieję
Już niedalekiej lepszej przyszłości.”

ZmogusNa Dzień 1 Maja (fragment)

Międzynarodówka

Obowiązkowym elementem każdych obchodów 1 Maja była Międzynarodówka, czyli pieśń socjalistyczna, której tekst opracował Eugène Edine Pottier ­– francuski wolnomularz, rewolucjonista socjalistyczny i poeta. Autorką polskiego tłumaczenia jest Maria Markowska – działająca w PPS polska poetka.

„Wyklęty, powstań ludu ziemi!
Powstańcie, których dręczy głód!
Myśl nowa blaski promiennemi.
Dziś wiedzie nas na bój, na trud.
Przeszłości ślad dłoń nasza zmiata;
Przed ciosem niechaj tyran drży!
Ruszymy z posad bryłę świata,
Dziś niczem — jutro wszystkiem my!”

Eugène Edine PottierMiędzynarodówka (fragment)

plakat 1 maj


Autor: Michał Krawczyk
Zdjęcia: flickr, wirtualnapolonia.com, Muzeum Historii Polski