Po raz pierwszy wystawiona w 1858 roku, we Wrocławiu gości na deskach Opery od 1945. Halka Stanisława Moniuszki jest ostatnim premierowym spektaklem, obchodzonego w 2018 Roku Polskiego. Rozpoczyna też obchody dwusetnej rocznicy urodzin Stanisława Moniuszki, czyli Rok Moniuszkowski we wrocławskiej Operze. 

Historia miłości Halki, Jontka i Janusza, to czteroaktowa opera z tak zwanej Szkoły Polskiej, do dziś uważana za najlepszą polską operę narodową. Moniuszko, jako jeden z najwybitniejszych przedstawicieli epoki romantyzmu, wiele elementów zaczerpnął z folkloru polskiego, a w szczególności z regionu Podhala. Na deskach Opery Wrocławskiej Halka zagości już po raz 12, tym razem w reżyserii Grażyny Szapołowskiej.

Kim jest Halka?

Zapytana o to reżyser przedstawienia, Grażyna Szapołowska odpowiedziała, że Halki są wśród nas. Halka to młoda dziewczyna, która obdarza silnym uczuciem Janusza. Wszystkiemu przygląda się zakochany w Halce Jontek, mający nadzieję, że gdy Janusz weźmie ślub z Zosią, to Halka wreszcie będzie jego. Opera bardzo mocno osadzona jest w realiach podhalańskiej wsi. Jest muzycznym połączeniem tradycji ludowych – w szczególności tańców takich jak polonez, czy słynny mazur z I aktu oraz najlepszych technik ówczesnej opery. Nie brakuje w niej arii, choć nie są one wielkim popisem wokalnym. Występuje dużo scen zbiorowych, ale rzadko spotykane są ansamble (utwory dla kilku solistów o różnych barwach głosów).

Szczury i pies

Wprowadzone do spektaklu szczury są archetypem cienia. Ich rolę odegrają tancerze baletowi i dzieci z Chóru dziecięcego Opery. Oprócz szczurów w spektaklu rolę odegra owczarek kaukaski, symbol przyjaźni i opiekun dzieci, jednak nie zobaczymy go na scenie, a jedynie podczas projekcji multimedialnej autorstwa Piotra Maruszaka. W spektaklu dużą rolę odegrają także scenografia i kostiumy, które zaprojektował Brage Martin Jonassen. Postawiono tu na biel i czerń, a jedynym odmiennym akcentem będzie czerwona chusta na ramionach tytułowej bohaterki. Obsada wystąpi w tradycyjnych strojach podhalańskich, kolorowe i wzorzyste spódnice zostały jednak zastąpione szarymi.

Słynny mazur

Choreografię Halki stworzył Krzysztof Trebunia – Tutka, multiinstrumentalista i pedagog, a także założyciel zespołu Trebunie Tutki. Jest on prekursorem nurtu Nowej Muzyki Góralskiej, w której stara się zawrzeć elementy folkloru i ocalić je od zapomnienia. Jedynym wyjątkiem w tworzeniu choreografii jest mazur z końcówki I aktu. Opracowała go Klaudia Carlos Machej, absolwentka Akademii Muzycznej w Warszawie, a także była tancerka Mazowsza. Mazur, oprócz arii Szumią jodły na gór szczycie jest najbardziej popularnym i wyczekiwanym fragmentem opery.

Co to za głos?

Tytułową rolę Halki wykona Joanna Zawartko, która debiutowała w tej operze w 2016 roku na deskach wrocławskiej Opery. Partię tę wymiennie wykonają także Anna Lichorowicz i Natalia Rubiś. Ważną postacią jest też dość często pomijana Zosia, w której rolę wcielą się Hanna Sosnowska i Karolina Filus. Partia Jontka i słynne Szumią jodły na gór szczycie zabrzmią w wykonaniu Jury Horodeckiego i Zdzisława Madeja. Janusza zaś odegrają Marcin Hutek i Szymon Mechliński. Orkiestrę poprowadzi dyrektor Opery, maestro Marcin Nałęcz-Niesiołowski.

Premiera Halki Stanisława Moniuszki w piątek, 14 grudnia o godzinie 19 w Operze Wrocławskiej.


Autor: Aleksandra Joanna Kowalczyk
Zdjęcie: Ola Sopuch