Dlaczego wzdrygamy się podczas oglądania horroru? Dlaczego niektóre reklamy chwytają nas za serce? Dlaczego odczuwamy przyjemność z oglądania Youtuberów grających w grę? Na te pytania odpowiedź jest prosta: wszytko to za sprawą neuronów lustrzanych.

Każdy z nas codziennie doświadcza wielu interakcji społecznych. Neurony lustrzane są grupami komórek nerwowych, które aktywizują się w trakcie kontaktu z drugą osobą. Funkcjonując w społeczeństwie powinniśmy potrafić odczytywać intencje i emocje drugiej osoby. Budowanie relacji społecznych jest uzależnione od działania neuronów lustrzanych. To dzięki nim odpowiadamy uśmiechem za uśmiech, ponieważ skłaniają nas do imitowania tego, co zaobserwujemy u innych. W naszym życiu często spotykamy się z sytuacjami, które wymagają od nas wykazania się empatią, czy współodczuwaniem. Bez tego nie można byłoby mówić o zachowaniach moralnych. Dzięki neuronom lustrzanym chętniej pomagamy drugiemu człowiekowi. Warto wspomnieć, że neurony lustrzane aktywizują się nie tylko w trakcie działania drugiej osoby, ale przy każdym bodźcu, kojarzonym z konkretną czynnością. Już nawet słysząc szelest, który towarzyszy otwieraniu naszej ulubionej czekolady, jesteśmy w stanie odczuć przyjemność. Mechanizm lustrzanych neuronów odgrywa także dużą rolę w procesie zdobywania nowych umiejętności. Dzięki temu możemy bez problemu kopiować różne sekwencje ruchów, a tym samym uczyć się chociażby gry na gitarze.

Odkrycie neuronów lustrzanych zawdzięczamy grupie badaczy z Uniwersytetu w Palmie, na czele której stał Giacomo Rizzolatti. Przeprowadzili oni eksperyment z udziałem makaków. W trakcie badań małpy sięgały po rozmaite rzeczy. Naukowcy wykryli dziwną zależność – w momencie, gdy jeden z badaczy sięgał po dany przedmiot, neurony małp reagowały tak samo, jakby to one wykonywały ten ruch. W ich mózgu – niczym w lustrze – była odwzorowywana dana czynność. Stąd też wzięła się nazwa „neurony lustrzane”. Badacze sprawdzili także, czy wyłączenie zmysłu wzroku u makaków jakkolwiek wpłynie na wynik obserwacji. Okazało się, że pobudzenie neuronów występowało także w sytuacji, gdy małpa słyszała jedynie dźwięki, które kojarzyła z konkretnym ruchem i rzeczą. Ciekawe jest to, że neurony lustrzane nie reagowały jednak, gdy czynność ta była symulowana. Eksperyment ten sprawił, że naukowcy zaczęli zastanawiać się nad występowaniem podobnych neuronów u ludzi. Badania rezonansem magnetycznym potwierdziły ich przypuszczenia. Pod tym kątem zaczęto przeprowadzać dalsze eksperymenty. Do jednego z takich badań wykorzystano elektrostymulację. Do dłoni uczestników przyczepiono elektrody, które wywoływały ból. Zaobserwowano aktywność tych samych obszarów mózgu zarówno u ludzi, którzy doświadczali bólu na własnej skórze, ale także u tych, którzy jedynie się przyglądali.

Specjaliści od marketingu i wizerunku chętnie wykorzystują wiedzę, dotyczącą lustrzanych neuronów, aby wpłynąć na odbiorców. W reklamach często możemy zobaczyć sceny, które poruszają nasze serca. Świetnym przykładem jest reklama auta Hyundai. Już na sam widok upadającego dziecka zaczyna nas boleć głowa. Grupą docelową tej reklamy są mężczyźni/ojcowie, dla których zdrowie ich dziecka jest najważniejsze. Kamera, która emituje kręcenie „z ręki” dodaje temu spotowi realizmu. Jest to doskonała gra na emocjach:

Reakcja lustrzana występuje także, gdy czytamy książki, czy oglądamy filmy. Często utożsamiamy się z bohaterem ulubionej powieści i dzięki temu możemy poczuć jego emocje na własnej skórze. Fakt występowania neuronów lustrzanych wykorzystywany jest także do walki z bólem fantomowym. Pacjent, który skarży się na ból , poddawany jest iluzji ciała ze wszystkimi kończynami. To przynosi częściową, a nawet całkowitą ulgę.
Jednym z wyraźnych typów reakcji lustrzanych jest ziewanie. Gdy zobaczymy, jak ktoś ziewa, automatycznie zaczyna nam się chcieć tego samego. Gdy oglądamy horror, w którym ktoś obcina palce drugiemu człowiekowi, my zaczynamy chwytać się za własne. Oczywiście nie czujemy bólu, ponieważ nie jest on przesyłany do naszego płata czołowego – gdyby tak było, nikt przecież nie oglądałby horrorów. Neurony lustrzane odgrywają dużą rolę w życiu społeczeństwa. Dzięki nim potrafimy odczytać intencje i emocje drugiej osoby. W tym przypadku powiedzenie „z kim przestajesz takim się stajesz” jest bardzo trafione.


Autor: Kinga Sala
Zdjęcie: pixabay.com