Wakacje dla wielu z nas związane są z odpoczynkiem nad wodą. Szum fal, krzyk mew, chrzęszczący pod stopami piach – to nieodmienne składowe klimatu nadmorskiego urlopu. Tradycyjnym elementem krajobrazu są też latarnie morskie. Czy wiedzieliście, że mają one swoje święto? Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich przypada na 18 sierpnia. A ile wiecie o samych latarniach na polskim brzegu?

W Polsce znajduje się 17 latarni morskich. Są to, licząc kolejno od zachodniego wybrzeża Bałtyku: Świnoujście, Kikut, Niechorze, Kołobrzeg, Gąski, Darłowo, Jarosławiec, Ustka, Czołpino, Stilo, Rozewie (dwie latarnie), Jastarnia, Hel, Gdańsk Port Północny i Gdańsk Nowy Port oraz Krynica Morska.

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich, latarnie, mapka, wikipedia, latarnie morskie
Źródło: wikipedia

Dwie z nich – w Rozewiu oraz w Gdańsku Nowym Porcie – są wygaszone. Najwyższa latarnia w Polsce znajduje się w Świnoujściu (64,8 m). Najwyżej położone nad wodą światło ma jednak ta w Kikucie (91,5 m).

Polskie, lecz nie tylko na polskim wybrzeżu

Oprócz tego Polska posiada dwie latarnie na obu biegunach globu. Hornsund Latarnia Morska Polskiej Stacji Polarnej Hornsund – znajduje się na północy, dokładniej na Spitsbergenie w Arktyce. Natomiast Latarnia Morska Arctowski, będąca latarnią Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego, znajduje się na południowym biegunie, na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce.

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich, latarnie morskie, Latarnia Morska Arctowski, Arctowski. Polska Stacja Arktyczna
Latarnia Morska Arctowski Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego; Źródło: Wikimedia Commons/ Acaro; CC BY-SA 3.0

Latarnie utracone

Są też światła nawigacyjne, które formalnie nie są latarniami, jednak są tak nazywane. Są to latarnia w Sopocie, falochron na Westerplatte u wejścia do Nowego Portu Gdańsk oraz główki portu Władysławowo.

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich, latarnie morskie
Zakład Balneologiczny wraz z latarnią morską w Sopocie.

Sopot stracił tytuł latarni ze względów formalnych, na skutek zmniejszenia zasięgu nominalnego do 7 mil morskich w lutym 1999 roku. Latarnia Morska Jastarnia Bór i Latarnia Morska Gdynia Oksywie zostały z kolei zniszczone w czasie II wojny światowej.

Stalowa Latarnia Morska Góra Szwedów, która zastąpiła Jastarnię Bór, jest nieczynna od 1990 roku. Zabytkowa konstrukcja została częściowo zdewastowana. Niezabezpieczona i niezagospodarowana, latami stopniowo niszczeje.

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich, latarnie morskie, Latarnia Morska Góra Szwedów
Nieczynna Latarnia Morska Góra Szwedów.

Paszport Miłośnika Latarń Morskich

Jeśli często odwiedzacie polskie wybrzeże Bałtyku i lubicie podziwiać widoki z wysokości latarń morskich, warto rozważyć zdobycie paszportu ich miłośnika. Małą niebieską książeczkę można kupić w latarniach: Krynica Morska, Gdańsk Nowy Port, Hel, Rozewie, Stilo, Niechorze, Świnoujście albo poprzez stronę internetową Towarzystwa Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego.

Co dalej? Jeśli w ciągu 2 lat zdobędziecie pieczątkę potwierdzającą odwiedziny pięciu dowolnych latarni morskich w Polsce, udostępnionych do zwiedzania, i prześlecie swój Paszport Miłośnika Latarń Morskich na adres Towarzystwa, otrzymacie brązową odznakę Miłośnika Latarń Morskich „BLIZA”.

Aby następnie otrzymać odznakę srebrną, w zwróconym paszporcie należy skompletować stemple pozostałych polskich latarń udostępnionych do zwiedzania. Na wykonanie tego zadania nie ma już wyznaczonego limitu czasu.

Dalej możemy zdobyć odznakę złotą. Po zdobyciu wszystkim polskich latarń, należy wspiąć się (oraz udokumentować te odwiedziny) na trzy latarnie poza granicami Polski. Na to również mamy nieograniczony czas.

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich, latarnie morskie, Arctowski
Latarnia morska w Genui we Włoszech.

Jeśli jednak nie jesteście fanami wspinaczki wysokoschodkowej lub macie lęk wysokości a chcielibyście popodziwiać polskie latarnie morskie, odwiedźcie Park Miniatur Latarni Morskich w Niechorzu. Może i nie dostaniecie w ten sposób odznaki „BLIZA”, ale pamiątkowe zdjęcia będą a i podróż pomiędzy latarniami zajmie zdecydowanie krócej.

Międzynarodowy Dzień Latarni Morskich, latarnie morskie, Park Miniatur Latarni Morskich, Niechorze
Gdańsk Port Północny, miniatura Kapitanatu Portu – Park Miniatur Latarni Morskich, Niechorze.

Autor: Karolina Stachera
Zdjęcie główne: pexels.com/ Attila-Marosi
Zdjęcia: 1) Wikimedia Commons/ Acaro CC BY-SA 3.0; 2) Wikimedia Commons/ Аимаина хикари CC0; 3) Wikimedia Commons/ Marcin Pałaszyński CC BY-SA 3.0; 4) Wikimedia Commons/ Alex2015Genova CC BY-SA 4.0; 5) Wikimedia Commons/ Marlena1666 CC BY-SA 3.0