Ogłoszono wyniki konkursu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”. Wśród 10 zwycięzców znalazł się Uniwersytet Wrocławski, a co za tym idzie, otrzymał on oficjalnie miano uczelni badawczej! Wyróżnione natomiast otrzymały Politechnika Wrocławska i Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.

Celem konkursu było wyłonienie, a następnie wsparcie uczelni, które będą dążyć do osiągnięcia statusu uniwersytetu badawczego, przez co będą w stanie skutecznie konkurować z najlepszymi ośrodkami akademickimi na świecie. Spośród 20 najlepszych uczelni w Polsce, uprawnionych do udziału w konkursie, międzynarodowy zespół ekspertów wyłonił 10, które w latach 2020–2026 będą otrzymywać subwencję zwiększoną o 10%. Uczelnie, które znalazły się poza ścisłą dziesiątką również otrzymają wsparcie finansowe. subwencję zwiększoną o 2%.

‒ Rozstrzygnięcie pierwszego konkursu w ramach programu „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza” jest kluczowym akcentem czteroletniego okresu reform polskiego systemu szkolnictwa wyższego. To jedna z najważniejszych inicjatyw wprowadzonych przez Konstytucję dla Nauki. To również zwieńczenie kilkunastoletnich starań o wyłonienie uczelni badawczych ‒ mówił premier Jarosław Gowin podczas ogłaszania wyników konkursu.

To pierwszy taki konkurs. Wybrane uczelnie musiały spełnić odpowiednie warunki podczas ostatniej oceny jednostek naukowych w odniesieniu do liczby dziedzin i dyscyplin, w których dana uczelnia prowadzi działalność naukową. Dodatkowo żaden z kierunków studiów, prowadzonych przez uczelnię, nie mógł mieć negatywnej oceny Polskiej Komisji Akredytacyjnej.

Wśród najlepszych 10 uczelni, które w przyszłości staną się uczelniami badawczymi, znalazły się:

1. Uniwersytet Warszawski
2. Politechnika Gdańska
3. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
3. Politechnika Warszawska
3. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
3. Uniwersytet Jagielloński
7. Gdański Uniwersytet Medyczny
8. Politechnika Śląska
9. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
10. Uniwersytet Wrocławski

Każdy wygrywa

Konkurs może poszczycić się tym, że nie ma w nich przegranych. Szkoły wyższe, które wzięły udział w konkursie, ale nie znalazły się w pierwszej dziesiątce, także otrzymają dodatkowe wsparcie finansowe. Będzie to zwiększenie subwencji w latach 2020–2025 w wysokości 2%.

Te uczelnie to:

  • Politechnika Łódzka
  • Politechnika Wrocławska
  • Uniwersytet Gdański
  • Uniwersytet Łódzki
  • Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
  • Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
  • Uniwersytet Medyczny w Łodzi
  • Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
  • Uniwersytet Śląski.

Międzynarodowy zespół ekspercki

Szkoły wyższe były oceniane przez 15 międzynarodowych ekspertów. Były to osoby, które pełniły funkcję rektorów, prezydentów, prorektorów czołowych uczelni europejskich oraz tacy, którzy są naukowcami. W ocenianych wnioskach ośrodki akademickie przedstawiły m.in. analizę własnego potencjału oraz plany rozwoju obejmujące cele i działania dotyczące przede wszystkim:

  • zwiększenia wpływu działalności naukowej uczelni na rozwój światowej nauki,
  • wzmocnienia współpracy badawczej z ośrodkami naukowymi o wysokiej renomie w skali międzynarodowej,
  • podniesienia jakości kształcenia studentów i doktorantów,
  • poprawy polityki kadrowej na uczelni,
  • podniesienia jakości zarządzania uczelnią.

Uczelnie były także zobowiązane do wskazania głównych obszarów badawczych, nad którymi będą prowadzić działalność naukową. Wszystkie szkoły wyższe uprawnione do udziału w konkursie otrzymały w 2018 r., w ramach przedsięwzięcia Strategia Doskonałości – Uczelnia Badawcza, dodatkowe środki finansowe (w wysokości 700 tys.–1 mln zł), wspierające przygotowanie wniosków konkursowych. Oceniane były one pod kątem:

  • poziomu merytorycznego,
  • istotności założonych celów dla podniesienia międzynarodowego znaczenia działalności uczelni,
  • adekwatności opisywanych działań do założonych celów,
  • potencjału uczelni.

Dodatkowo eksperci brali pod uwagę wskaźniki mierzące przede wszystkim jakość działalności naukowej prowadzonej przez uczelnie. Poza tym zespół ekspertów przeprowadził przesłuchania przedstawicieli wszystkich uczelni.

Ocena planu działania

Uczelnie przedstawiły plan działań na najbliższe lata, który będzie podlegał ciągłym zmianom i ewolucjom. Pierwsza ocena zostanie przeprowadzona w 2023 r., końcowa w 2026 r. Po tym czasie szkoły wyższe będą miały możliwość przedłużenia finansowania na kolejne lata (2027‒2032). Jednak nie wszystkie – te, które uzyskają negatywny wynik lub znajdą się na najniższych miejscach listy rankingowej, nie otrzymają dalszego finansowania. Te miejsca będą mogły zająć uczelnie lub federacje, które wygrają kolejny konkurs w ramach programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza. Następna edycja odbędzie się w 2026 r. i skierowana będzie do tych ośrodków akademickich, które nie były finansowane podczas pierwszego konkursu.


Autorka: Adrianna Machalica
Współpraca: Olga Niziałek
Zdjęcie: wikipedia