O śmierci profesora poinformowali prowadzący galę „Ambasador Polszczyzny” w Katowicach, w której udział miał wziąć Walery Pisarek. Wybitny językoznawca i prasoznawca, specjalista w dziedzinie komunikowania masowego i socjolingwistyki. Odszedł w niedzielę, 5 listopada w wieku 86 lat.

Walery Pisarek urodził się w 1931 roku w Rabce. Szkołę powszechną skończył w 1943 roku na kompletach tajnego nauczania. Po ukończeniu liceum, od 1949 do 1957 roku, studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym samym czasie pracował w bibliotece, a następnie jako reporter w „Słowie Powszechnym”. W maju 1951 roku zadebiutował w „Tygodniku Powszechnym” krytyczną notą o Kochanowskim. Studia magisterskie ukończył pracą „Poglądy krytycznoliterackie Juliusza Słowackiego”. Stopień doktora nauk humanistycznych otrzymał w 1966 roku na wydziale filologiczno-historycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach na podstawie pracy „Nagłówek wypowiedzi prasowej w oświetleniu lingwistycznym”. W 1973 roku Rada Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego na podstawie rozprawy habilitacyjnej „Frekwencja wyrazów w prasie” nadała mu stopień doktora habilitowanego.

W 1982 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk humanistycznych, a w 1994 roku – tytuł profesora zwyczajnego. Był założycielem studiów dziennikarskich przy UJ i pracownikiem naukowym Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Pełnił funkcję honorowego prezesa Rady Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk – był pierwszym przewodniczącym rady. W latach 1969–2001 był dyrektorem krakowskiego Ośrodka Badań Prasoznawczych. Uczestniczył w pracach Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności.

Opublikował prawie 700 prac – artykułów prasowych, recenzji, porad językowych, artykułów naukowych, monografii i podręczników dotyczących języka polskiego, teorii informacji i komunikacji masowej. W jego dorobku jest ponad 20 książek, między innymi „Poznać prasę po nagłówkach” (1967 r.), „Retoryka dziennikarska” (1970 r.) i „Wstęp do nauki o komunikowaniu” (2008 r.). Autor licznych wydań słownika ortograficznego. Przewodniczący jury i autor większości tekstów popularnego konkursu ortograficznego „Ogólnopolskie dyktando”.

Profesor Pisarek był inicjatorem „Ustawy o języku polskim”, uchwalonej w 1999 roku. Otrzymał wiele nagród i wyróżnień, między innymi Śląski Wawrzyn Literacki 2002 za książkę „Nowa Retoryka Dziennikarska”. W 2012 roku został pierwszym laureatem ustanowionej przez prezydenta Bronisława Komorowskiego nagrody „Zasłużony dla polszczyzny”. W 2014 roku otrzymał tytuł Doctora Honoris Causa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Podczas uroczystości językoznawca wygłosił wykład na temat wizerunku oraz symboli i narracji – w kontekście nauki o perswazji.

– Jestem przekonany, że świadome komunikowanie zawsze jest perswazją. Od płaczu niemowlęcia domagającego się czegoś do ssania, po prośbę umierającego o miłosierdzie Boże – podkreślał profesor Walery Pisarek.

Założył Radę Języka Polskiego i był jej pierwszym przewodniczącym (1996–2000). Pełnił także inne niezwykle ważne w świecie nauki funkcje, między innymi przewodniczącego Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego (2001–2005), przewodniczącego Komisji Językoznawstwa Oddziału Krakowskiego PAN (1990-1996), przewodniczącego Komisji Kultury Języka w Komitecie Językoznawstwa PAN (1990–1994) oraz wiceprzewodniczącego organizacji AIERI/IAMCR (1976–1988). Do końca był aktywny zawodowo.

 


Autor: Adrianna Machalica